Prezes Fed z Richmond, Tom Barkin, dał wczoraj jasno do zrozumienia, że Rezerwa Federalna nie widzi powodów do zmiany obranego kursu: amerykańska gospodarka pozostaje odporna, a inflacja wciąż jest zbyt wysoka. "Właściwy kierunek polityki pieniężnej jest stosunkowo oczywisty" – stwierdził, dodając jednocześnie, że działania te powinny być podejmowane ostrożnie. Warto przypomnieć, że 5 listopada opowiedział się on za stopniowym tempem podwyżek stóp procentowych, nie wskazując jednak poziomu docelowego. Obecnie jego retoryka jest bardziej zdecydowana. Przedział stóp procentowych pozostaje na poziomie 3,75–4,00%, a rynek wycenia prawdopodobieństwo grudniowej podwyżki na blisko 80%, przy czym możliwy jest również kolejny ruch w marcu.
Według Barkina fundamentem odporności gospodarki są zyski przedsiębiorstw. W II kwartale zyski typowej spółki z indeksu S&P 500 wzrosły o 15%, a łączne zyski wszystkich spółek z tego indeksu zwiększyły się o 31%; podobne tendencje utrzymują się w III kwartale. Siła ta wynikała z dynamicznych wzrostów w sektorze technologicznym, nieoczekiwanie wysokiego popytu, poprawy produktywności, umiarkowanego wzrostu płac, zmian podatkowych, zniesienia niektórych ceł oraz wykorzystania tanich zapasów. Z sytuacji tej skorzystały duże korporacje, podczas gdy małe przedsiębiorstwa – jak zauważa Barkin – radzą sobie wyraźnie gorzej.
Solidne bilanse firm wciąż wspierają wydatki i zatrudnienie. W III kwartale inwestycje przedsiębiorstw wzrosły o 12,7%, przy czym nie wynikają one wyłącznie z budowy infrastruktury na potrzeby AI. Firmy nie prowadzą agresywnej rekrutacji, ale też nie dokonują zwolnień. Liczba nowych wniosków o zasiłek dla bezrobotnych utrzymuje się na najniższym od dziesięcioleci poziomie, a stopa bezrobocia spadła w październiku do 4,1% z 4,2% we wrześniu.
Głównym problemem jest szeroki wzrost kosztów. Barkin wymienił tu m.in. składki na ubezpieczenie zdrowotne, ceny benzyny i oleju napędowego, koszty transportu drogowego i morskiego, wydatki na podróże służbowe, ceny układów pamięci, stopy procentowe oraz cła. Niektóre firmy zwlekały z przenoszeniem wyższych kosztów na ceny końcowe, licząc na to, że konflikt na Bliskim Wschodzie będzie krótkotrwały – co tłumaczy relatywnie słabe dane z początku lata. Obecnie przedsiębiorstwa deklarują, że przerzucają skumulowane koszty na klientów, napotykając przy tym mniejszy opór niż przed pandemią. Warto przypomnieć, że inflacja utrzymuje się powyżej celu wynoszącego 2% już od ponad 5 lat. We wrześniu wskaźnik cen PCE wyniósł 3,6% (dane ogólne) oraz 3,1% (inflacja bazowa), przy czym miesięczne tempo wzrostu cen było najszybsze od marca.
Barkin zauważył, że choć konsumenci są pełni obaw, wciąż kontynuują wydatki. Wskaźnik nastrojów konsumentów opracowywany przez Uniwersytet Michigan osiągał w tym roku rekordowo niskie poziomy, choć w listopadzie wzrósł do 51,0 pkt (z 48,0 pkt; konsensus rynkowy zakładał 48,0 pkt), a roczne oczekiwania inflacyjne spadły z 4,7% do 4,3%. Dochody realne rosną w minimalnym stopniu. Wynagrodzenia wzrosły o 3,1% w ujęciu rocznym (r/r), przy prognozie na poziomie 2,9%, podczas gdy nominalne wydatki podstawowe w ciągu ostatnich 6 miesięcy zwiększyły się o 6,9% r/r. Gospodarstwa domowe zaczynają wybierać produkty marek własnych, zastępują wołowinę tańszymi rodzajami mięsa, naprawiają przedmioty zamiast kupować nowe, rezygnują z ubezpieczeń i uszczuplają swoje oszczędności. Barkin określił to zjawisko mianem "zaciągania długu w przyszłości" i ostrzegł, że koszty takiego modelu poniosą najsłabsze gospodarstwa domowe.
Z drugiej strony, popyt podtrzymują zamożniejsi Amerykanie. Skorzystali oni na wzroście wartości posiadanych akcji oraz nieruchomości i odpowiadają za nieproporcjonalnie dużą część wydatków. Dane z Uniwersytetu Michigan wskazują, że ponad 40% konsumentów o wysokich dochodach planuje utrzymać dotychczasowy poziom wydatków, nawet w przypadku towarów, których ceny znacząco wzrosły – odsetek ten jest ponad dwukrotnie wyższy niż w grupie konsumentów o niższych dochodach.
Według Barkina najpoważniejszym ryzykiem jest sztuczna inteligencja, która może oddziaływać w obie strony. Jeśli zyski z inwestycji w AI okażą się rozczarowujące, nakłady inwestycyjne przedsiębiorstw wyhamują, co pociągnie za sobą spadki na giełdach oraz ograniczenie wydatków przez zamożniejszych konsumentów. Z kolei jeśli AI okaże się bardziej efektywna, niż oczekiwano i doprowadzi do zastąpienia większej liczby pracowników, wydatki również spadną. W obu scenariuszach uwaga przesunęłaby się z inflacji na drugi z celów mandatowych Fed – maksymalizację zatrudnienia. Dlatego wskazana jest ostrożność.
Kolejny sprawdzian czeka nas dzisiaj: poznamy dane o inflacji w USA za październik (poprzednie odczyty wyniosły 3,7% r/r dla wskaźnika głównego oraz 2,6% r/r dla inflacji bazowej). W mojej ocenie komentarze Barkina przemawiają raczej za podwyżką stóp procentowych o 25 punktów bazowych 9 grudnia niż za bardziej zdecydowanym ruchem. Sprzyjają one również dolarowi, zwłaszcza że różnica względem stopy depozytowej EBC (wynoszącej 2,50%) utrzymuje się na poziomie około 1,25–1,50 punktu procentowego. Jeśli inflacja okaże się wyższa od oczekiwań, nie wykluczam, że rynek zacznie poważnie uwzględniać również podwyżkę w marcu, co zwiększyłoby presję spadkową na euro i funta. Z kolei słabszy odczyt prawdopodobnie ograniczyłby dotychczasowe zyski dolara, choć raczej nie zmieniłby ogólnego kierunku polityki stóp procentowych.
Jeśli chodzi o sytuację techniczną na parze EUR/USD, kupujący muszą przełamać poziom 1,1245. Dopiero to otworzyłoby drogę do testu poziomu 1,1270, skąd możliwy byłby ruch w stronę 1,1300 – choć osiągnięcie tego celu bez wsparcia ze strony dużych graczy rynkowych będzie trudne. W przypadku korekty spadkowej, wzrost aktywności kupujących przewiduję dopiero w okolicach 1,1215. Jeśli na tym poziomie zabraknie zleceń kupna, rozsądniej będzie poczekać na spadek do nowego minimum na poziomie 1,1185 lub rozważyć otwarcie długich pozycji na 1,1165.
W odniesieniu do pary GBP/USD, kupujący muszą pokonać najbliższy opór na poziomie 1,3460. Umożliwiłoby to ruch w kierunku 1,3481, powyżej którego dalsze wzrosty byłyby już trudne do osiągnięcia. Kolejnym celem w górę jest poziom 1,3501. W przypadku spadków, sprzedający będą próbowali przejąć kontrolę na poziomie 1,3430. Jeśli im się to uda, wybicie z obecnego zakresu byłoby dotkliwym ciosem dla kupujących, spychając funta szterlinga w stronę minimum na poziomie 1,3399, z perspektywą dalszego spadku do 1,3370.