Brazylijski eksport metali ziem rzadkich przegrywa walkę o marżę

Brazylia, która posiada prawie jedną czwartą światowych zasobów metali ziem rzadkich (MZR), pozostaje jedynie nominalnym graczem na globalnym rynku. Pomimo szacunkowych 21 mln ton tlenków ziem rzadkich w złożach, rzeczywisty wkład kraju w światową podaż nadal nie przekracza 1%.

Główną przewagą Brazylii są glinki adsorpcyjne. W odróżnieniu od złóż twardych, pierwiastki ziem rzadkich w tych glinach są słabo związane, co w teorii obiecuje niższe nakłady inwestycyjne i prostszy proces wydobycia. Projekt Serra Verde już zademonstrował komercyjną wykonalność tego podejścia i stał się motorem krajowego eksportu.

Jednak monopol technologiczny w Pekinie stoi na przeszkodzie, by Brazylia stała się „supermocarstwem w dziedzinie metali ziem rzadkich”. Tymczasem Chiny kontrolują:

* 69% produkcji niesparowanych tlenków;

* 100% zdolności separacji ciężkich metali ziem rzadkich;

* przeważający udział w produkcji zaawansowanych technologicznie magnesów i stopów.

Strukturalną pułapką dla firm brazylijskich jest sposób dystrybucji wartości wzdłuż łańcucha dostaw. Koncentrat wydobywczy zwykle zdobywa jedynie 10–20% końcowej ceny produktu. Główne marże leżą w separacji i rafinacji (40–50%) oraz w produkcji magnesów (30–40%).

Bez własnych mocy przetwórczych Brazylia jest zmuszona pozostawać dostawcą taniego surowca, de facto dofinansowując chińską rafinację.

Poza brakiem technologii przetwórczej branża boryka się z poważnym niedoborem kredytów. W odróżnieniu od wielu jurysdykcji zachodnich brazylijskie prawo nie pozwala wykorzystywać koncesji wydobywczych jako zabezpieczenia. To sprawia, że lokalni gracze są krytycznie zależni od kapitału zagranicznego.

Instytucje państwowe, takie jak BNDES i Finep, uruchomiły programy wsparcia dla surowców strategicznych, ale wysokie bariery wejścia wykluczają większość mniejszych firm.

Potencjał geologiczny Brazylii jest niezaprzeczalny, jednak eksperci ostrzegają, że same zasoby nie gwarantują statusu alternatywnego dostawcy. Dopóki kraj nie przedstawi zintegrowanej strategii narodowej łączącej kopalnie z zakładami przetwórczymi zajmującymi się metalizacją, „przełom w zakresie metali ziem rzadkich” pozostanie statystyczną anomalią w raportach US Geological Survey.