Współczesne systemy metra przestały być jedynie infrastrukturą transportową; coraz częściej pełnią funkcję przestrzeni publicznej o funkcjach kulturowych i architektonicznych. Takie podziemne galerie stają się wizytówką miast i znacząco podnoszą wartość nieruchomości w okolicy, a także świadczą o gospodarczym dobrobycie i kulturalnych ambicjach regionu.
Jincheng Plaza East, Chengdu (Chiny)
Najbardziej spektakularnym przykładem innowacji jest stacja na linii 18 w Chengdu, która wygląda jak futurystyczny pałac inspirowany estetyką stacji kosmicznych i cyfrową przyszłością. Wnętrze nawiązuje do estetyki „science‑fiction”: opływowe kolumny, rozproszone oświetlenie LED i refleksyjne powierzchnie tworzą percepcyjny efekt powiększenia przestrzeni. To jedna z najbardziej zaawansowanych technicznie stacji metra na świecie, łącząca rolę węzła komunikacyjnego z multimedialną przestrzenią artystyczną.
Toledo, Neapol (Włochy)
Stacja „Toledo” w Neapolu uchodzi za jedną z najpiękniejszych w Europie. Jej główną cechą jest tzw. „świetlny krater” — rozległa, stożkowata wnęka wyłożona milionami mozaikowych płytek w odcieniach błękitu i bieli. Schody ruchome prowadzą pasażerów przez stożek światła, którego promienie wpadają przez specjalne otwory i tworzą zmienną grę refleksów. To przykład udanej integracji sztuki z funkcją transportową..
Solna centrum, Sztokholm (Szwecja)
Sztokholmskie metro jest określane mianem najdłuższej galerii sztuki na świecie, a stacja „Solna centrum” jest jednym z jej najbardziej spektakularnych eksponatów. Peron został wyciosany bezpośrednio w masywie skalnym, zachowując surową strukturę. Ściany i sklepienia wykończono w intensywnych odcieniach czerwieni oraz leśnej zieleni, co sprawia, że peron przypomina ogromną, niemal baśniową jaskinię. Artyści wykorzystali przestrzeń, aby zwrócić uwagę na kwestie związane z ekologią oraz skutkami uprzemysłowienia, wypełniając ją symbolicznymi malowidłami i motywami.
Olaias, Lizbona (Portugalia)
Stacja Olaias w Lizbonie to wybuch koloru i geometrycznych form, zaprojektowany z myślą o Expo 98. Wnętrze przypomina ogromne płótno sztuki współczesnej — wielobarwne witraże w suficie i na ścianach tworzą kalejdoskopowe wzory. Architekt Tomás Taveira zastosował śmiałe zestawienia stali, szkła i ceramiki, przekształcając typowy węzeł przesiadkowy w dynamiczną, afirmującą życie przestrzeń. Gra światła i cienia przenikającego przez kolorowe panele zmienia oblicze stacji w zależności od pory dnia.
Formosa Boulevard, Kaohsiung (Tajwan)
Stacja Formosa Boulevard w tajwańskim Kaohsiung słynie z „Kopuły Światła” — największej na świecie instalacji z barwionego szkła. Kopuła o średnicy 30 metrów, zaprojektowana przez artystę Narcissusa Quagliatę, składa się z 4 500 paneli. Kompozycja opowiada o życiu przez pryzmat czterech żywiołów: wody, ziemi, światła i ognia. Instalacja przyciąga tysiące turystów i często służy jako sceneria ślubów. To miejsce podkreśla znaczenie równowagi między technologią, przyrodą i duchem.
Westfriedhof, Monachium (Niemcy)
Stacja Westfriedhof w Monachium — wzór połączenia minimalizmu i projektowania świetlnego. Główną ozdobą peronu są 11 gigantycznych aluminiowych lamp, z których każda ma średnicę około czterech metrów. Lampy emitują miękkie światło o niebieskich, czerwonych i żółtych odcieniach, które efektownie kontrastuje z surowymi ścianami z nieobrobionego betonu. Takie rozwiązanie przemienia przestrzeń funkcjonalną w industrialną galerię sztuki, gdzie światło samo w sobie staje się materiałem architektonicznym. Prostota linii i brak zbędnej dekoracji tworzą atmosferę spokoju i skupienia.
Alisher Navoi, Taszkent (Uzbekistan)
Stacja Alisher Navoi w Taszkencie — to arcydzieło architektury wschodniej, nazwane na cześć wielkiego poety. Wnętrze stacji wykonane jest w stylu tradycyjnej uzbeckiej architektury. Jego kopułowe sklepienia ozdobione są najdrobniejszą rzeźbą z ganczu, a ściany — mozaikowymi panelami przedstawiającymi motywy z utworów Navoi. Połączenie błękitu, złota i bieli tworzy atmosferę pałacu z baśni Tysiąca i jednej nocy. Ogromne kolumny i wysokie arkady nadają sali majestat i uroczysty charakter, typowy dla środkowoazjatyckiej szkoły architektonicznej.