Cặp tiền tệ USD/JPY đã bứt phá lên trên mốc tâm lý 163,00, chạm mức 163,24 trong phiên châu Á. Đây là mức cao nhất kể từ năm 1986, phản ánh tác động tổng hợp của một số yếu tố cơ bản: tình trạng xấu đi của cán cân thương mại Nhật Bản, leo thang xung đột tại vùng Vịnh Ba Tư, và khoảng cách lãi suất vẫn còn rất lớn giữa Hoa Kỳ và Nhật Bản.
Ngày 21/7, Bộ Tài chính Nhật Bản công bố số liệu cán cân thương mại tháng 6. Các con số gây lo ngại, với mức thâm hụt 406,9 tỷ yên (khoảng 2,5 tỷ USD). Điều này không chỉ đánh dấu sự đảo chiều so với khoản thặng dư 122,3 tỷ yên của năm ngoái, mà còn tệ hơn nhiều so với kỳ vọng của thị trường, vốn dự đoán mức thâm hụt khoảng 120 tỷ yên. Giá trị nhập khẩu tăng vọt 25,4% lên mức kỷ lục 11,33 nghìn tỷ yên, được thúc đẩy bởi giá năng lượng leo thang. Nhật Bản nhập khẩu hơn 90% dầu thô từ Trung Đông, và chi phí năng lượng tăng đã hơn bù đắp cho sự sụt giảm về khối lượng nhập khẩu thực tế.
Thâm hụt thương mại này tạo ra một vòng luẩn quẩn: đồng yen yếu hơn khiến hàng nhập khẩu trở nên đắt đỏ hơn tính theo nội tệ, làm thâm hụt thương mại nới rộng, từ đó tiếp tục gây thêm áp lực giảm giá lên đồng yen. Theo Japan Center for Economic Research, căng thẳng khu vực leo thang cùng giá năng lượng neo cao kéo dài có thể khiến tăng trưởng GDP thực của Nhật Bản trong quý II giảm xuống chỉ còn 0,3% so với cùng kỳ.
Nếu xung đột tại vùng Vịnh kéo dài, Nhật Bản sẽ buộc phải tìm kiếm các tuyến cung ứng thay thế với chi phí cao hơn, dẫn đến chi phí doanh nghiệp tăng và chi tiêu tiêu dùng suy yếu. Trong kịch bản đó, đồng yen có khả năng tiếp tục chịu áp lực giảm mang tính cơ cấu, và tỷ giá USD/JPY có thể vượt trên 165.
Ngày mai, 24 tháng 7, Nhật Bản sẽ công bố dữ liệu Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6.
Cuộc họp chính sách tiếp theo của Bank of Japan dự kiến diễn ra vào ngày 30–31 tháng 7. Thị trường kỳ vọng BOJ giữ nguyên lãi suất chính sách ở mức 1,0%, mức cao nhất kể từ năm 1995. Với dữ liệu GDP yếu và chi tiêu tiêu dùng trì trệ, nhà đầu tư không kỳ vọng bất ngờ theo hướng “diều hâu” từ ngân hàng trung ương.
Cú bứt phá lên trên mốc 163,00 đã làm thay đổi đáng kể bức tranh kỹ thuật. Bộ trưởng Tài chính Katsuya Iba đã tuyên bố chính phủ sẵn sàng thực hiện các “biện pháp quyết liệt”, nhưng thị trường đã dần quen với những cảnh báo như vậy sau các đợt can thiệp quy mô lớn trên thị trường tiền tệ vào tháng 4 và tháng 5. Kinh nghiệm lịch sử cho thấy ngay cả các biện pháp can thiệp mạnh cũng chỉ có tác dụng tạm thời, vì vô cùng khó đảo ngược xu hướng lớn khi lãi suất chính sách của Federal Reserve vẫn cao hơn Nhật Bản tới 275 điểm cơ bản.
Vị thế bán ròng đồng yen thu hẹp nhẹ xuống còn -£9,5 tỷ, nhưng định vị trên thị trường vẫn nghiêng mạnh về phía xu hướng giảm giá, trong khi giá trị hợp lý ước tính tiếp tục tăng nhanh.
Mức kháng cự quan trọng tiếp theo là 164,50, tương ứng với đỉnh đạt được vào tháng 11 năm 1986. Hầu như không có ngưỡng kháng cự lịch sử đáng kể nào giữa vùng giá hiện tại và mức này, do đó bối cảnh kỹ thuật vẫn đang mở cho đà tăng tiếp diễn. Nếu không có sự can thiệp chính thức, nhiều khả năng yen sẽ kiểm định mốc 164,50 trong vòng một đến hai tuần tới. Nếu có can thiệp, một nhịp điều chỉnh về vùng 160,00–161,00 là có thể xảy ra, mặc dù những người bán yen nhiều khả năng sẽ coi các nhịp giảm như vậy là cơ hội mua vào.
Chừng nào Federal Reserve chưa bắt đầu một chu kỳ cắt giảm lãi suất mạnh tay và căng thẳng tại Trung Đông vẫn ở mức cao, áp lực cơ bản lên đồng yen nhiều khả năng sẽ vẫn tiếp diễn. Một sự đảo chiều của xu hướng hiện tại sẽ đòi hỏi một thay đổi lớn trong môi trường kinh tế vĩ mô — hoặc là giá dầu giảm mạnh, hoặc là kinh tế Mỹ rơi vào suy thoái.