Nền kinh tế Mỹ đã tạo thêm 162.000 việc làm trong tháng 8, gần gấp ba so với mức dự báo đồng thuận, đánh dấu một sự phục hồi mạnh mẽ so với con số 21.000 của tháng 7. Điều vốn là tin tốt cho thị trường lao động lại trở thành tin xấu cho thị trường cổ phiếu: chỉ số S&P 500 đóng cửa trong sắc đỏ, với nhóm hàng tiêu dùng không thiết yếu, chăm sóc sức khỏe và năng lượng nằm trong số các ngành giảm mạnh nhất.
Diễn biến các chỉ số chứng khoán
Tại sao? Số liệu việc làm mạnh mẽ đã lấy đi cái cớ rõ ràng nhất của Fed để trì hoãn việc tăng lãi suất vào ngày 16/9. Xác suất thắt chặt đã nhảy từ 52% lên 60% ngay sau khi công bố báo cáo. UBS Group hiện dự báo hai đợt tăng lãi suất, vào tháng 9 và tháng 12, ngay cả khi Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi hạ lãi suất, với lập luận rằng bức tranh tín dụng của Mỹ hiện “mạnh hơn nhiều”. Tuy nhiên, thị trường lại rõ ràng lo sợ kịch bản ngược lại.
Trong khi đó, thước đo nỗi sợ trên Wall Street, chỉ số VIX, vẫn điềm tĩnh quanh mức 14, thấp hơn hơn 20% so với mức trung bình năm, như thể không hay biết gì về sự căng thẳng bên dưới bề mặt. Và có lý do để bất an: cổ phiếu tiện ích – vốn thường là nhóm trầm lặng nhất thị trường – nay lại trở thành một trong hai nhóm có diễn biến tệ nhất từ đầu năm đến nay, sau khi đã có một nhịp tăng phi thường hơn 11% cho tới cuối tháng Hai.
Diễn biến kỳ vọng của thị trường đối với lãi suất Fed funds
Sự yên ắng đó chính là tín hiệu then chốt. Nhóm Utilities từ lâu đã được xem như “chim hoàng yến trong mỏ than” của thị trường cổ phiếu — nhóm ngành nhạy cảm nhất với tốc độ thắt chặt của Fed vì phụ thuộc vào chi phí vay rẻ và cổ tức đều đặn. Lịch sử ủng hộ phép ẩn dụ này: chỉ số Dow Jones Utility Average đã tạo đỉnh trước S&P 500 trong 21 trên tổng số 30 đỉnh của thị trường giá lên kể từ năm 1930, và sau mỗi lần tạo đỉnh sớm như vậy, các chỉ số đã điều chỉnh trở lại hơn 29% tính trung bình.
Hiện tại, xu hướng tăng vẫn được duy trì và lợi nhuận doanh nghiệp tiếp tục hỗ trợ đà đi lên — S&P 500 đã tăng khoảng 13% từ đầu năm đến nay. Câu hỏi là vùng đệm này sẽ giữ được bao lâu. Giới giao dịch đang chuyển trọng tâm sang dữ liệu lạm phát tiêu dùng công bố vào thứ Sáu. Chính những con số đó, chứ không phải một báo cáo việc làm đơn lẻ, sẽ quyết định liệu lạm phát có duy trì trên mục tiêu 2% của Fed hay không và liệu ngân hàng trung ương có phải tiếp tục thắt chặt thêm nữa.
Vì thế thị trường đang rơi vào một cái bẫy khó chịu: kinh tế càng mạnh thì lại càng khiến giới đầu tư sợ hãi. Liệu Wall Street có lắng nghe lời cảnh báo của “chú chim hoàng yến” trước khi quá muộn hay không?
Về mặt kỹ thuật, biểu đồ S&P 500 theo ngày cho thấy giá đang bật lên từ đường xu hướng trong một mô hình Three‑Touch. Kịch bản đảo chiều 1‑2‑3 vẫn có thể được khôi phục. Việc phá vỡ xuống dưới vùng giá trị hợp lý tại 7.675 sẽ là tín hiệu bán. Ngược lại, lấy lại và duy trì trên vùng 7.755 sẽ mang lại lý do để phe mua quay lại thị trường.