Một đợt đánh giá lại định giá của nhóm cổ phiếu gắn với câu chuyện AI đang diễn ra trên thị trường chứng khoán Mỹ. Quá trình này đã khiến Nasdaq 100 ghi nhận diễn biến tồi tệ nhất theo tháng kể từ tháng 4 năm 2025. Nhà đầu tư hiện ít lo ngại về việc doanh nghiệp “trượt mục tiêu” lợi nhuận hơn là về chi phí AI tăng vọt đang bào mòn dòng tiền. Hành vi chủ đạo lúc này: bán trước, tìm hiểu sau, đặc biệt trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ đang đến gần.
Kể từ tháng 4 năm 2009, hiếm khi S&P 500 phiên bản bình quân gia quyền (equal-weighted) lại hoạt động tốt hơn chỉ số tính theo vốn hóa (cap-weighted) nhiều như trong tháng 10 này. Chênh lệch giữa chỉ số bình quân gia quyền và Nasdaq 100 giúp lý giải những dịch chuyển mang tính cấu trúc đang diễn ra trên thị trường cổ phiếu hiện nay. Trong các đợt bán tháo trước đây, chỉ số công nghệ và cả hai phiên bản của chỉ số rộng đều giảm cùng nhịp. Còn hiện tại, chúng ta đang chứng kiến sự phân hóa.
Diễn biến Nasdaq 100 và S&P 500 Equal Weight Indices
Động thái thị trường lần này không chủ yếu xoay quanh các số liệu vĩ mô hay chính sách của Fed. Đây là một sự luân chuyển – dòng tiền rời khỏi nhóm cổ phiếu công nghệ vốn hóa siêu lớn để chuyển sang các mã có thể hưởng lợi từ sức mạnh kinh tế Mỹ tiếp tục duy trì.
Yếu tố chính trị đang đẩy nhanh quá trình này. Xác suất Đảng Dân chủ chiến thắng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ gia tăng đang tạo áp lực lên rổ cổ phiếu gắn với USB (một đại diện cho nhóm cổ phiếu được Đảng Cộng hòa ưa chuộng), vốn có tỷ trọng lớn ở các cổ phiếu công nghệ. Lo ngại rằng một “làn sóng xanh” sẽ kéo theo quy định chặt chẽ hơn về AI và cản trở chương trình thúc đẩy tăng trưởng của Trump (bao gồm cắt giảm thuế) đã kích hoạt làn sóng bán ra.
Động lực giữa S&P 500 và rổ USB
Mặc dù vậy, phe “bull” vẫn giữ thái độ lạc quan. Morgan Stanley chỉ ra một cụm rủi ro giảm giá — cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, áp lực từ chi tiêu cho AI ngày càng tăng và việc thắt chặt thanh khoản — có thể khiến S&P 500 giảm khoảng 9% so với mức đỉnh kỷ lục. Tuy vậy, thông điệp của họ cũng mang tính thực dụng: nhà đầu tư không nên hoảng loạn — khi những ồn ào lắng xuống, chiến lược hợp lý sẽ là mua vào khi giá điều chỉnh. Theo quan điểm của họ, cổ phiếu Mỹ vẫn có thể đạt kết quả tốt theo thời gian, bất kể kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ ra sao.
Wells Fargo thận trọng hơn. Ngân hàng này chỉ ra rằng tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp đã giảm từ 32% trong quý 2 xuống còn 26% trong quý 3 trong bối cảnh lãi suất cao hơn, áp lực thuế quan và giá dầu đắt đỏ. Dù mức tăng trưởng này vẫn cao so với lịch sử, đà chậm lại của lợi nhuận là một tín hiệu cảnh báo đối với S&P 500.
Sự kiện rủi ro then chốt vẫn là cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ. Liệu thị trường có quay lại mô hình “bán theo tin đồn, mua khi sự thật được xác nhận” hay không?
Về mặt kỹ thuật, chỉ số S&P 500 đã không giữ được vùng giá trị hợp lý trên biểu đồ ngày, qua đó kích hoạt các vị thế bán khống như dự kiến. Vùng kháng cự gần nhất nằm quanh 7.645. Chừng nào giá vẫn còn nằm dưới ngưỡng này, xu hướng thiên về chiến lược bán đối với chỉ số chung.