Para USD/JPY rozpoczęła tydzień w trendzie bocznym z lekką tendencją spadkową mimo szerokiego umocnienia dolara. W poniedziałek indeks dolara amerykańskiego (DXY) nie tylko utrzymał się powyżej poziomu 103,00, ale również ustanowił nowy 19-miesięczny szczyt, a para USD/JPY cofnęła się do poziomu 159,36, ignorując wzrost indeksu DXY.
Oczywiście jest jeszcze za wcześnie, by mówić o odwróceniu trendu. Niemniej jednak sam fakt, że para praktycznie nie wykazuje wzrostów w warunkach powszechnego umocnienia amerykańskiej waluty, jest wymowny. Szczególnie że najnowsze dane dotyczące japońskiej gospodarki rozczarowały, wskazując na spowolnienie dynamiki wzrostu PKB.

Innymi słowy, nawet publikacja rozczarowujących danych makroekonomicznych z Japonii w poniedziałek nie pomogła kupującym USD/JPY wykorzystać szerokiego umocnienia dolara. Warto jednak dokładniej przeanalizować poniedziałkowy odczyt: czy rzeczywiście był on tak słaby, jak mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka? I dlaczego jen zareagował na rozczarowujące dane tak spokojnie?
Zgodnie z opublikowanymi danymi japońska gospodarka w trzecim kwartale nie odnotowała wzrostu w ujęciu kwartalnym (0,0%), podczas gdy większość analityków prognozowała wzrost o 0,1%. W ujęciu annualizowanym PKB skurczył się o 0,1%, wobec oczekiwanego wzrostu o 0,3%. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na różnicę między dynamiką annualizowaną a zmianą rok do roku. Wskaźnik annualizowany przedstawia hipotetyczne tempo zmian PKB w skali roku, przy założeniu, że kwartalna dynamika utrzymałaby się na niezmienionym poziomie przez kolejne cztery kwartały.
Struktura danych była jednak mieszana. Nakłady inwestycyjne przedsiębiorstw wzrosły o 1,6% kw/kw, zapewniając pozytywny wkład do dynamiki PKB. Popyt krajowy dołożył do wzrostu gospodarczego 0,6 pkt proc., jednak jego pozytywny wpływ został niemal całkowicie zneutralizowany przez ujemny wkład eksportu netto. Import zwiększył się bowiem o 2,5%, podczas gdy eksport spadł jedynie o 0,2%. Oznacza to, że słaby wynik PKB wynikał przede wszystkim z szybszego wzrostu importu, który zniwelował pozytywny impuls ze strony popytu krajowego, a nie z wyraźnego załamania eksportu.
Jednocześnie konsumpcja prywatna spadła o 0,3%, a istotną część pozytywnego wkładu do popytu krajowego zapewnił wzrost zapasów rządowych. Nie ma jednak podstaw, by mówić o wyraźnym ożywieniu popytu konsumpcyjnego. Pozytywnym sygnałem pozostaje natomiast aktywność inwestycyjna przedsiębiorstw. Japońskie firmy nie ograniczają nakładów na rozwój mimo rosnących kosztów finansowania, co świadczy o utrzymującej się odporności sektora biznesowego.
Podsumowując, opublikowane dane nie były wystarczająco dobre, by nadać jenowi własny impuls wzrostowy, ale jednocześnie nie okazały się na tyle słabe, by przekreślić scenariusz dalszego zacieśniania polityki pieniężnej. Tym bardziej że Bank Japonii obawia się obecnie nie tylko spowolnienia gospodarczego, lecz także ryzyka utrwalenia się inflacji powyżej celu. Dodatkowym wyzwaniem pozostaje osłabienie jena, które zwiększa koszty importu i dodatkowo komplikuje walkę z inflacją.
Warto również zwrócić uwagę na dzisiejszą wypowiedź członka zarządu Banku Japonii, Hajime Takaty, który ponownie opowiedział się za podwyżką stóp procentowych w kierunku poziomu neutralnego. Jego zdaniem priorytetem banku centralnego powinno być przeciwdziałanie nadmiernemu wzrostowi cen. Taka retoryka wskazuje, że scenariusz grudniowej podwyżki stóp pozostaje aktualny, mimo ujemnej dynamiki annualizowanego PKB.
Jednocześnie dolar, będący drugą walutą w parze, również zyskuje wsparcie w związku z coraz bardziej jastrzębimi wypowiedziami przedstawicieli Rezerwy Federalnej. Utrzymująca się presja inflacyjna skłania uczestników rynku do uwzględniania w wycenach kolejnych podwyżek stóp przez Fed – o 25 pb. w grudniu oraz o co najmniej 25 pb. na początku przyszłego roku.
Kluczowe znaczenie dla pary USD/JPY ma przede wszystkim relacja oczekiwań dotyczących polityki pieniężnej obu banków centralnych. Jeżeli zarówno Fed, jak i Bank Japonii będą kontynuować zacieśnianie polityki pieniężnej w porównywalnym tempie, aktywa dolarowe zachowają przewagę pod względem rentowności. W związku z tym oczekiwanie grudniowej podwyżki stóp przez Bank Japonii nie stanowi jeszcze wystarczającego argumentu za odwróceniem trendu spadkowego USD/JPY.
Obraz techniczny również pozostaje niejednoznaczny. Na wyższych interwałach, począwszy od D1, potencjał do kontynuacji trendu wzrostowego nadal się utrzymuje. Należy jednak pamiętać, że w pobliżu psychologicznej bariery 160,00 rośnie ryzyko interwencji walutowej ze strony japońskich władz.
Poziom ten nie stanowi oczywiście automatycznej granicy dla dalszych wzrostów. Japońskie władze zwracają uwagę nie tylko na poziom kursu, lecz także na tempo jego zmian oraz jednostronny charakter ruchu. Mimo to ryzyko interwencji ze strony japońskiego Ministerstwa Finansów sprawia, że otwieranie długich pozycji w pobliżu 160,00 wiąże się ze zwiększonym ryzykiem, nawet jeśli trend wzrostowy pozostaje nienaruszony.
Najbliższym istotnym testem dla jena będzie październikowy raport o inflacji, którego publikację zaplanowano na piątek, 20 listopada. Zgodnie z prognozami ogólny wskaźnik CPI przyspieszy z 2,1% do 2,6%, natomiast indeks nieuwzględniający świeżej żywności wzrośnie z 2,1% do 2,4%. Z kolei wskaźnik bazowy, wyłączający zarówno świeżą żywność, jak i energię, ma wynieść 2,3%, wobec poprzedniego odczytu na poziomie 2,4%. Dla Banku Japonii, a tym samym dla handlujących parą USD/JPY, kluczowe znaczenie będzie miała nie tyle ogólna dynamika inflacji, ile trwałość presji cenowej poza komponentem energetycznym. Jeśli inflacja bazowa przyspieszy mocniej, niż zakładają prognozy, zwolennicy bardziej restrykcyjnej polityki pieniężnej w Banku Japonii zyskają dodatkowe argumenty na rzecz zacieśniania polityki pieniężnej, co może wywołać korektę spadkową USD/JPY. Z kolei słabsze dane mogą zachęcić kupujących do ponownego wybicia powyżej poziomu 160,00.
Do piątku najbardziej prawdopodobnym scenariuszem pozostaje konsolidacja z próbami wznowienia wzrostów. Dolar nadal ma przewagę fundamentalną, jednak do trwałego umocnienia w rejonie 160,00 kupujący będą potrzebowali dodatkowego impulsu. Obecną konsolidację należy zatem traktować raczej jako chwilowe wyhamowanie trendu wzrostowego niż początek trwałego ruchu spadkowego.
