FX.co ★ USD/JPY: Phép màu của giao dịch carry trade và lý do đồng Yên suy yếu

Cặp USD/JPY đã quay trở lại vùng 162 sau cú giảm mạnh và đáng kể vào tuần trước. Sau khi chạm mức đỉnh 40 năm là 162,86, giá đã rơi hơn 250 điểm chỉ trong vài giờ do phản ứng trước tin đồn về việc can thiệp tiền tệ. Tình hình càng trở nên trầm trọng hơn bởi dữ liệu Nonfarm Payrolls (NFP) gây thất vọng, khiến đồng USD suy yếu trên toàn thị trường.

Nhìn tổng thể, diễn biến của cặp USD/JPY đã cho thấy rất rõ mức độ nhạy cảm của thị trường trước mọi tín hiệu về khả năng can thiệp (mang tính giả định) của giới chức Nhật Bản. Về bản chất, thị trường không phản ứng với chính hành động can thiệp, mà với tin đồn rằng ngân hàng trung ương đã từ bỏ việc can thiệp bằng lời nói (tức đặt ra các “lằn ranh đỏ” mang tính định hướng). Theo các nguồn tin của Reuters, các quan chức liên quan đã quyết định đặt cược vào yếu tố bất ngờ trong những giai đoạn thanh khoản mỏng (trùng với kỳ nghỉ Quốc khánh Mỹ). Nỗi lo về các đợt can thiệp “ẩn”, hay đúng hơn là bất ngờ, đã buộc phe mua USD/JPY phải chốt lời.

Báo cáo thị trường lao động Mỹ tháng 6 gây thất vọng càng gia tăng áp lực lên phe mua USD/JPY. Số liệu yếu hơn kỳ vọng đã làm giảm khả năng Fed tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ trong nửa cuối năm, kéo lợi suất trái phiếu Kho bạc đi xuống và làm đồng USD suy yếu trên diện rộng.

Tuy nhiên, ngay đầu tuần mới, cục diện gần như đảo chiều hoàn toàn. Phe mua đã đưa tỷ giá trở lại trên mốc 162,00, phục hồi phần lớn mức giảm trước đó. Điều này cho thấy xu hướng tăng cơ bản của USD/JPY vẫn được duy trì, và nhịp giảm sốc, mang tính cảm xúc vào cuối tuần trước được giới đầu tư xem như cơ hội mở vị thế mua với mức giá hấp dẫn hơn.

Nguyên nhân của đợt phục hồi mạnh như vậy xuất phát từ một số yếu tố cơ bản.

Trước hết, cho đến nay chưa có xác nhận chính thức nào về việc giới chức Nhật Bản can thiệp tỷ giá. Hơn nữa, các nhà đầu tư dần đi đến kết luận rằng các động thái của Bộ Tài chính chỉ có thể tạm thời làm thay đổi quỹ đạo tỷ giá, chứ không thể xóa bỏ nguyên nhân cốt lõi khiến đồng yên suy yếu: chênh lệch lãi suất rất lớn giữa Mỹ và Nhật Bản. Trong bối cảnh này, chỉ cần nhắc lại diễn biến cuối tháng 4, khi giới chức Nhật Bản thực sự can thiệp vào thị trường tiền tệ. Khi đó, USD/JPY giảm hơn 500 điểm, từ 160,70 xuống 155,05. Tuy nhiên, đến đầu tháng 5, xu hướng tăng đã hoàn toàn được khôi phục và chỉ trong vài tuần, phe mua đã lấy lại toàn bộ phần đã mất. Đà tăng tiếp diễn sang tháng 6, đưa cặp tỷ giá tiến sát vùng 163 (mức giá cao nhất kể từ tháng 12/1986).

“Sự cố tháng 7” nên được nhìn qua lăng kính của các diễn biến hồi mùa xuân. Khi các tin đồn can thiệp không được xác nhận, thị trường đã phục hồi còn nhanh hơn: phe mua USD/JPY chỉ cần hai phiên giao dịch để lấp đầy hoàn toàn “khoảng trống” giá.

Xét về tác động của số liệu NFP tháng 6 yếu, cần đặt vấn đề trong bối cảnh chính sách tiền tệ của Bank of Japan. Không nghi ngờ gì, báo cáo thị trường lao động Mỹ đáng thất vọng đã làm giảm khả năng Fed nâng lãi suất trong nửa cuối năm. Tuy nhiên, điều đó không làm thay đổi cục diện cân bằng cơ bản trên thị trường tiền tệ. Ngay cả sau khi kỳ vọng thị trường được điều chỉnh, lãi suất tại Mỹ vẫn cao hơn đáng kể so với Nhật Bản, trong khi Bank of Japan vẫn thận trọng, dè dặt và duy trì lập trường chờ đợi. Kết quả là chênh lệch lãi suất lớn vẫn tồn tại, tiếp tục thúc đẩy các giao dịch carry trade và hỗ trợ nhu cầu đối với USD so với JPY.

Đây là lý do thị trường quay trở lại tập trung vào yếu tố cơ bản chi phối USD/JPY — chênh lệch lợi suất giữa trái phiếu chính phủ Mỹ và Nhật Bản. Chừng nào chênh lệch này còn lớn, mọi giai đoạn đồng yên mạnh lên nhiều khả năng sẽ vẫn được coi là cơ hội để mở vị thế mua.

Đồng thời, còn quá sớm để khẳng định rủi ro đã hoàn toàn biến mất. Việc USD/JPY “trở lại” vùng 162 đưa tỷ giá tiến gần hơn đến các mức mà giới chức Nhật Bản coi là thái quá. Điều này làm tăng khả năng xuất hiện thêm các cảnh báo bằng lời — cả công khai lẫn hàm ý — và không loại trừ nguy cơ có thêm một đợt can thiệp nữa. Do đó, các vị thế mua USD/JPY ở giai đoạn hiện tại tỏ ra khá rủi ro, ngay cả khi lợi thế cơ bản vẫn đang nghiêng về phía đồng USD.

Tóm lại, các tiền đề cơ bản cho khả năng tiếp tục tăng của cặp tỷ giá vẫn còn nguyên. Tuy nhiên, rủi ro can thiệp cũng vẫn hiện hữu. Bởi vậy, ở thời điểm này, chiến lược hợp lý hơn có lẽ là chờ đợi, kỳ vọng một nhịp điều chỉnh đáng kể khác (được kích hoạt bởi hành động hoặc phát ngôn từ phía giới chức Nhật Bản), qua đó tạo cơ hội tham gia vị thế mua ở các vùng giá hấp dẫn hơn và ít rủi ro hơn.